Czym są standardy WCAG i dlaczego warto je wdrożyć?

Klienci korzystają z opcji BNPL (Buy Now Pay Later) od jednego do trzech razy w miesiącu, a przeciętna wartość ich koszyka zakupowego mieści się w przedziale 301 – 500 zł. Takie dane znajdziemy w raporcie PayPo Polak na zakupach z BNPL. Z tej samej publikacji wynika, że dla 62,9% badanych płatności odroczone stanowią sposób na pokrycie nagłych, nieprzewidzianych kosztów, które wykraczają poza zaplanowany budżet. Rozłożenie płatności pozwala im dokonać zakupu bez znacznego obciążania bieżących środków. Czym są więc płatności odroczone? Jakie korzyści niesie za sobą to rozwiązanie?

WCAG (ang. Web Content Accessibility Guidelines) to zestaw wytycznych dotyczących dostępność treści publikowanych w internecie. Dokument określa, w jaki sposób należy projektować strony i aplikacje, aby były czytelne, intuicyjne i dostępne dla użytkowników z różnego rodzaju niepełnosprawnościami – wzrokowymi, słuchowymi, ruchowymi, a także zaburzeniami poznawczymi czy percepcyjnymi.

Aktualna wersja standardu została oparta na czterech fundamentalnych zasadach: postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i solidności. Ich wdrożenie pozwala tworzyć bardziej przyjazne środowisko cyfrowe dla każdego, niezależnie od ograniczeń czy sprzętu, z którego korzysta.

W praktyce wytyczne WCAG powstały z myślą o użytkownikach, którzy chcą powiększyć czcionkę, korzystają z klawiatury zamiast myszy, chcą poznać opis zdjęcia mimo problemów ze wzrokiem lub dostosować ustawienia przeglądarki, aby ułatwić odbiór treści. Dzięki zastosowaniu tych zasad serwisy internetowe stają się inkluzywne i umożliwiają wszystkim równy dostęp do informacji.

Dostępność cyfrowa to podejście projektowe, którego celem jest tworzenie stron internetowych, aplikacji i innych narzędzi online w sposób przyjazny dla osób z różnorodnymi ograniczeniami. Obejmuje to zarówno niepełnosprawności ruchowe, problemy ze wzrokiem i słuchem, jak i trudności o charakterze poznawczym. W obszarze e-commerce oznacza to m.in. zapewnienie:

Jak wynika z przeprowadzonych badań, średni poziom spełnienia standardów przez analizowane sklepy nie przekroczył 44% (źródło: Raport Dostępność cyfrowa e-commerce w Polsce). Oznacza to, że większość serwisów zakupowych nadal nie odpowiada na potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Według danych Polskiego Związku Niewidomych, osoby z dysfunkcją wzroku często nie są w stanie samodzielnie zarejestrować konta ani dodać produktów do koszyka bez użycia myszy, co sprawia, że zakupy online są dla nich praktycznie niemożliwymi.

Brak dostępność w sklepach internetowych prowadzi nie tylko do wykluczenia cyfrowego, lecz również do strat finansowych po stronie firm. Wdrożenie zasad WCAG i zapewnienie pełnej dostępności to nie tylko spełnienie wymogów prawnych, ale także sposób na rozszerzenie grupy odbiorców i budowanie wizerunku marki jako odpowiedzialnej społecznie oraz otwartej na wszystkich klientów.

Jednostki sektora publicznego i prywatnego mają obowiązek zagwarantować dostępność cyfrową swoich serwisów internetowych oraz aplikacji mobilnych. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania rozwiązań do czterech podstawowych zasad (o których mieliśmy już okazję wspomnieć): postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i solidności (kompatybilności).

Postrzegalność oznacza, że każdy element strony lub aplikacji powinien być odbierany przez użytkownika za pomocą jego dostępnych zmysłów. Zasada ta gwarantuje, że osoby z ograniczeniami wzroku, słuchu czy percepcji również mają dostęp do treści cyfrowych. Osoby niewidome korzystają z czytników ekranu, dlatego obrazy i grafiki muszą mieć alternatywne opisy tekstowe. Dla użytkowników niesłyszących lub słabosłyszących niezbędne są napisy do materiałów wideo albo tłumaczenia na polski język migowy. Z kolei osoby głuchoniewidome mogą odczytywać treści za pomocą monitorów brajlowskich.

Rozwiązania wspierające postrzegalność powinny działać z różnymi technologiami asystującymi i umożliwiać personalizację ustawień, np. powiększanie zawartości nawet do 500% bez utraty czytelności.

Funkcjonalność dotyczy możliwości obsługi strony internetowej lub aplikacji mobilnej w różny sposób – niezależnie od ograniczeń użytkownika. Serwis powinien działać sprawnie zarówno dla osób korzystających z klawiatury, myszy, ekranu dotykowego, jak i narzędzi wspomagających.

Niektórzy użytkownicy, zwłaszcza z niepełnosprawnością ruchową, poruszają się po stronie wyłącznie za pomocą klawiatury. Osoby z trudnościami poznawczymi mogą potrzebować więcej czasu na reakcję, a użytkownicy wrażliwi na ruch — opcji zatrzymania animacji czy migających elementów.

Zrozumiałość oznacza, że treści oraz sposób działania strony czy aplikacji są czytelne i intuicyjne. Obejmuje to stosowanie prostego języka, klarownych komunikatów oraz precyzyjnych instrukcji. Jest to szczególnie ważne w serwisach publicznych, z których korzystają osoby o zróżnicowanym poziomie wiedzy i umiejętnościach cyfrowych.

Dla osób niewidomych ważne jest właściwe oznaczenie języka treści – umożliwia to czytnikom ekranu zastosowanie odpowiedniej syntezy mowy. Ważna jest również spójność układu i zachowania elementów interfejsu, takich jak menu czy pola formularzy. Dzięki temu użytkownicy, w tym osoby z trudnościami poznawczymi, mogą poruszać się swobodnie po stronie. Jasne podpowiedzi, komunikaty o błędach czy przejrzysty układ treści zwiększają komfort korzystania z serwisów dla wszystkich odbiorców.

Kompatybilność oznacza prawidłowe działanie strony lub aplikacji we wszystkich środowiskach technologicznych. Serwis powinien być dostępny niezależnie od używanego systemu operacyjnego, przeglądarki, wersji oprogramowania czy technologii wspomagających.

Podstawą kompatybilności jest stosowanie standardów sieciowych, w tym poprawnego kodowania HTML i zasad rekomendowanych przez World Wide Web Consortium (W3C). Dzięki temu rozwiązania cyfrowe pozostają stabilne, przewidywalne i dostępne dla użytkowników, niezależnie od urządzenia, na którym są uruchamiane.

Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących sankcji za niespełnienie wymogów, warto zaznaczyć, że w Polsce obowiązują dwa odrębne systemy prawne regulujące kwestie dostępności cyfrowej. To, który z nich dotyczy danej organizacji, wpływa bezpośrednio na sposób i tryb nakładania kar.

W pierwszym przypadku sankcje dotyczą sytuacji, w których podmiot publiczny:

Polski Akt o Dostępności wprowadza znacznie bardziej rozbudowany i surowszy system egzekwowania przepisów dotyczących dostępności cyfrowej. Nadzór nad jego realizacją sprawuje Prezes PFRON, koordynujący działania wielu instytucji, w tym Prezesa UKE, Rzecznika Finansowego oraz organów nadzoru transportu.

Kontrola może zostać wszczęta zarówno po złożeniu skargi przez konsumenta, jak i w ramach rutynowego monitorowania rynku. W pierwszym etapie przedsiębiorca otrzymuje wezwanie do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie – z reguły od 60 do 120 dni.

Najdotkliwszą sankcją jest nakaz wycofania produktu lub wstrzymania usługi do czasu usunięcia barier dostępności. Dla sklepu internetowego może to oznaczać zawieszenie sprzedaży online, a dla banku – zablokowanie aplikacji mobilnej. Takie decyzje prowadzą do natychmiastowych strat finansowych, utraty reputacji i konieczności poniesienia wysokich kosztów naprawczych.

Poniżej przedstawiamy krótką checklistę, na której znajdziesz elementy, wymagające poprawy i dostosowania do wymogów WCAG bez konieczności przebudowy całego serwisu.

W Selesto ułatwiliśmy zadanie dostosowania sklepu internetowego do norm WCAG oraz EAA. W prosty sposób możesz m.in. zmieniać układy elementów na czytelniejsze czy dodawać Alt Tagi do elementów graficznych. Od założenia własnego biznesu dzieli Cię już tylko kilka kroków. Otwórz własny e-commerce i testuj go przez 14 dni za darmo.